ಟೆಹ್ರಾನ್, ಮಾರ್ಚ್ 9 : ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡೆಸಿದ ಜಂಟಿ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾನ್‌ ನಾಯಕ ಅಯತೊಲ್ಲಾ ಅಲಿ ಖಮೇನಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಅವರ ಪುತ್ರ ಮೊಜ್ತಬಾ ಖಮೇನಿ ಅವರನ್ನು ಹೊಸ ಪರಮೋಚ್ಚ ನಾಯಕರಾಗಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಮ ನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನವು ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಸೈನಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಹುದ್ದೆಯಾಗಿದೆ.

56 ವರ್ಷದ ಮೊಜ್ತಬಾ ಖಮೇನಿ ಕಡಿಮೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ನಲ್ಲೇ ಉಳಿದಿದ್ದರು. ಈವರೆಗೂ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಇವರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭಾಷಣಗಳು ಅಥವಾ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂದರ್ಶನಗಳು ಅಪರೂಪವಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೊಗಳು ಮಾತ್ರವೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಇರಾನ್‌ನ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಎಂಬ ಮಾತುಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ. 2000 ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಅಮೆರಿಕದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಕೇಬಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಜ್ತಬಾ ಖಮೇನಿ ಅವರನ್ನು “ಪರದೆ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಶಕ್ತಿ” ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ದೃಢ ಹಾಗೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್ ವರದಿ ಮಾಡಿತ್ತು.

ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಸಾಧ್ಯತೆ: 

ಮೊಜ್ತಬಾ ಖಮೇನಿ ಆಯ್ಕೆ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ. 1979ರ ಇರಾನ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ತತ್ವದ ಪ್ರಕಾರ, ಪರಮ ನಾಯಕನನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಹಾಗೂ ನಾಯಕತ್ವದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕು. ವಂಶ ಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ.

ಇರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರಮ ನಾಯಕನ ಆಯ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ಎಸೆಂಬ್ಲಿ ಆಫ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪರ್ಟ್ಸ್ ಎಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಂಡಳಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ಮಂಡಳಿಯ ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯರು, ಅಲಿ ಖಮೇನಿ ತಮ್ಮ ಮಗ ಭವಿಷ್ಯದ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗುವ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈ ಕುರಿತು ಅಲಿ ಖಮೇನಿ ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ.

ಮೊಜ್ತಬಾ ಖಮೇನಿ ಆಯ್ಕೆ ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ಹೊಸ ನಾಯಕ ಅಮೆರಿಕಾ ಪರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಎಂದು ಟ್ರಂಪ್ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಮೊಜ್ತಬಾ ಖಮೇನಿ ಅವರ ಆಯ್ಕೆ ಆ ನಿರೀಕ್ಷೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮಧ್ಯೆ, ಇರಾನ್ ಹೊಸ ಪರಮ ನಾಯಕರ ಆಯ್ಕೆಗೆ ತನ್ನ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯದಿದ್ದರೆ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರಲಾರರು ಎಂದು ಇಸ್ರೇಲ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಸ್ರೇಲ್ ಸೇನೆ ಹೊಸ ನಾಯಕರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕವೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಯಾರು ಈ ಮೊಜ್ತಬಾ ಖಮೇನಿ ?

ಮೊಜ್ತಬಾ ಖಮೇನಿ ಅವರು 1969ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 8ರಂದು ಇರಾನ್‌ನ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮಶ್ಹಾದ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಅಲಿ ಖಮೇನಿ ಅವರ ಆರು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೇಯವರು. ತಮ್ಮ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಟೆಹ್ರಾನ್‌ನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಲವಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. 17ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಇರಾನ್–ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧದ ವೇಳೆ ಕೆಲ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಇರಾನಿಯನ್ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ವರದಿ ಮಾಡಿವೆ. ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ಈ ಯುದ್ಧವು ಇರಾನ್ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಾಢಗೊಳಿಸಿತು.

ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾನ: 

1999ರಲ್ಲಿ ಮೊಜ್ತಬಾ ಖಮೇನಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಶಿಯಾ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವ ಪವಿತ್ರ ನಗರ ಕ್ವೋಮ್ ಗೆ ತೆರಳಿದರು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಂತಹ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಯುವ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಇದ್ದರೂ, ಅವರು 30ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸೆಮಿನರಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದರಿಂದ ಇದು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಎಂದು ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೊಜ್ತಬಾ ಮಧ್ಯಮ ಹುದ್ದೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಡಿತರಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಪರಮ ನಾಯಕನಾಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿವೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವಿರುವ ಕೆಲವು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮೊಜ್ತಬಾ ಖಮೇನಿ ಅವರನ್ನು “ಆಯತೊಲ್ಲಾ” ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ನಾಯಕನಾಗಿ ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಿಂದೆ 1989ರಲ್ಲಿ ನಡೆದಿತ್ತು. ಅಲಿ ಖಮೇನಿ ಪರಮ ನಾಯಕರಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ ಅವರಿಗೆ ಕೂಡ ತ್ವರಿತವಾಗಿ “ಆಯತೊಲ್ಲಾ” ಪದವಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.

ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಟೀಕೆ: 

ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಡ್ರೆಸ್ ಕೋಡ್ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಆರೋಪದಲ್ಲಿ ಯುವತಿಯೊಬ್ಬಳ ಕಸ್ಟಡಿ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಇರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ವೇಳೆ ಮೊಜ್ತಬಾ ಖಮೇನಿ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು.